bần khổ
Định nghĩa
- Tính từ:
- Nghèo khổ, thiếu thốn cùng cực: "bần khổ" chỉ trạng thái nghèo nàn về vật chất, không có đủ điều kiện sống cơ bản, đồng thời phải chịu nhiều khó khăn, vất vả.
- Khốn khó, bi đát: từ này còn mang sắc thái nặng nề hơn so với "nghèo", nhấn mạnh vào sự thiếu thốn và đau khổ kéo dài.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Cuộc sống bần khổ khiến ông lão phải làm việc quần quật từ sáng đến tối. (Cuộc sống nghèo khổ cùng cực buộc ông lão phải lao động không ngừng.)
- Những người nông dân bần khổ thường không có đủ cơm ăn, áo mặc. (Những người nông dân nghèo túng thường thiếu thốn lương thực và quần áo.)
- Cảnh bần khổ của làng quê sau bão lũ thật xót xa. (Cảnh tượng nghèo đói và khốn khó ở làng quê sau thiên tai gây thương cảm.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "cảnh bần khổ": hoàn cảnh sống nghèo đói, thiếu thốn.
- Tác phẩm miêu tả chân thực cảnh bần khổ của tầng lớp lao động. (Tác phẩm khắc họa sinh động hoàn cảnh nghèo khổ của người lao động.)
- "thoát khỏi bần khổ": vượt qua tình trạng nghèo đói.
- Nhờ chính sách hỗ trợ, nhiều gia đình đã thoát khỏi bần khổ. (Nhờ chính sách giúp đỡ, nhiều gia đình đã không còn nghèo khổ nữa.)
- "bần khổ cùng cực": nhấn mạnh mức độ nghèo đói đến mức không thể chịu đựng hơn.
- Họ sống trong bần khổ cùng cực, không có chỗ che thân. (Họ sống trong cảnh nghèo đói tột độ, không có nơi trú ẩn.)
Biến thể và từ gần giống
- Bần hàn (tính từ): nghèo khó, thiếu thốn về vật chất, thường dùng trong văn học.
- Gia cảnh bần hàn không làm nhụt chí học hành của cậu bé. (Hoàn cảnh nghèo khó không làm giảm ý chí học tập của cậu bé.)
- Khốn khổ (tính từ): khốn đốn, đau khổ, có thể bao gồm cả nghèo đói và bất hạnh.
- Số phận khốn khổ của những đứa trẻ mồ côi. (Số phận đau thương của những đứa trẻ không cha mẹ.)
- Bần cùng (tính từ): nghèo đến mức tột cùng, không còn gì.
- Người đàn ông ấy đã bần cùng, phải đi ăn xin. (Người đàn ông ấy nghèo đến mức phải đi xin ăn.)
Từ đồng nghĩa
- Nghèo khổ: thiếu thốn về vật chất, khó khăn trong cuộc sống.
- Cơ cực: vất vả, khổ sở vì thiếu thốn.
- Túng quẫn: lâm vào cảnh khó khăn, không có lối thoát.
Thành ngữ liên quan
- Bần khổ sinh đạo tặc: người nghèo khổ quá có thể sinh lòng trộm cắp (thành ngữ Hán Việt, thường dùng để cảnh báo về hệ quả của đói nghèo).
- Câu nói "bần khổ sinh đạo tặc" nhắc nhở xã hội cần quan tâm đến người nghèo. (Thành ngữ này nhấn mạnh rằng nghèo đói có thể dẫn đến hành vi phi pháp.)